Ekspres 08/18/2005
Almaniyanın kəşfiyyat xidmətinin xəbərinə görə, ABŞ güneylilərlə birgə İranın parçalanması ilə bağlı plan hazırlayıb
..."ABŞ-ın xüsusi xidmət və təhlükəsizlik orqanları İranın 3 yerə parlaçalanması ilə bağlı Güney Azərbaycan türkləri ilə faktiki işbirliyinə başlayıblar". Almaniya Gizli Kəşfiyyat Xidmətinin (BND) yaydığı bu sensasiyalı məlumat artıq iki gündür ki, Avropanın bir sıra nüfuzlu KİV-lərində geniş müzakirəyə çevrilib.
Xəbərə görə, İranın bölünməsi ilə bağlı əməliyyatlar amerikanlarla güneylilərin birgə tərtib etdiyi plan üzrə aparılacaq. Hazırda bu sənədlə bağlı danışıqlar başa çatmaq üzrədir.
"ABŞ nəhayət, İran probleminin həllində ən doğru yolu seçdi. Nüvə silahları ilə zəngin bir dövlətə qarşı əks-tədbirlər yalnız bu ölkənin içindəki partlayış ocaqlarını yandırmaqdan keçə bilər", - deyə Almaniyanın "Kir" qəzeti yazır.
Ymumilikdə Qərb mətbuatı ABŞ-ın İran məsələsində "Güney faktoru"ndan bəhrələnməsinə 2 cür yanaşır. Birinci yanaşmaya görə, belə üsulla Tehranın qarşısını almaq və ən azı, bəzi prinsipial məsələlərdə "geri oturtmaq" mümkündür, digərlərinə görəsə, bu, İranda yeni gərginlik mühitinin yaranması və daha radikal qüvvələrin meydana çıxamasına səbəb olacaq "risqdir".
İrandan 3 cümhuriyyət çıxacaq?
Əslində, ABŞ-ın rəsmi və qeyri-rəsmi dirələrinin İran məsələsi ilə bağlı güneylilərlə danışıqlar aparması barədə məlumatlar əvvəllər də yayılırdı, ancaq bu, hər iki tərəfdən təkzib olunurdu. BND-nin xəbərində isə qarşılıqlı müzakirələrin faktiki olaraq, sövdələşmə və işbirliyi ilə nəticələndiyi iddia olunur. Danışıqlarda Azərbaycan türklərini Güney Azərbaycan Milli Oyanış Hərəkatının (GAMOH) lideri Mahmudəli Çöhrəqanlı və digər hərəkat nümayənlələrinin təmsil etdiyi bildirilir.
"İranın bölünməsi ilə bağlı plan həm ABŞ-ın, həm də güneylilərin mənafeyinə uyğundur", - deyə BND-nin nümayəndəsi vuğulayıb.
Plana əsasən, İran 3 hissəyə parçalanacaq və bu ölkənin yerində farsların (İran Respublikası), türklərin (Güney Azərbaycan) və şiə-ərəblərin neftlə zəngin Xuzistanda (Əhvaz Demokratik Ərəb Respublikası) dövlətləri yaranacaq.
Sənəddə konkret fəaliyyət mexanizmləri barədə heç bir məlumat verilmir, sadəcə bildirilir ki, ilkin əməliyyatlara İranın şimal bölgəsindən başlanılacaq.
Qeyd edək ki, dünən Türkiyənin "www.asilkan.org" internet portalının əməkdaşları alman kəşfiyyatının xəbərini dəqiqləşdirmək üçün GAMOH lideri, hazırda ABŞ-da yaşayan doktor Mahmudəli Çöhrəqanlı ilə əlaqə saxlayıblar. Mənbənin məlumatına görə, Çöhrəqanlı sözügedən informasiyanı təsdiqləyib.
Artıq "Asilkan" saytı bir qədər də qabağa gedərək, öz nümayəndəsini mümkün ABŞ-İran savaşını işıqlandırmaq üçün bölgəyə ezam etdiyini açıqlayıb.
Mənbə hesab edir ki, güneylilər İraqda olduğu kimi, İranda da ABŞ-ın mümkün savaş zamanı kürdlərin yardımından istifadə edəcəyindən, Azərbaycan türklərinin isə "arxa planda" qalacağından ehtiyatlanırlar.
Hüseyn Türkelli: "Hər şeyə hazırıq".
Hələlik, ABŞ və İranın rəsmi orqanları alman kəşfiyyatının bu xəbərinə heç bir münasibət bildirmirlər. Mövzu ilə bağlı dünən gün ərzində GAMOH lideri Mahmudəli Çöhrəqanlınının mövqeyini öyrənmək cəhdlərimiz baş tutmadı. Doktorun Bakıdakı təmsilçisi Hüseyin Türkelli isə "Ekspress"ə açıqlamasında bəhs olunan plan barədə xəbərsiz olduğunu desə də, buradakı detalların GAMOH-un mövqeyilə "qismən üst-üstə düşdüyünü" bildirdi: "100 ildir ki, mübarizə aparırıq, yüzminlərlə itki vermişik, böyük faciələrlə üzləşmişik. Elə vaxtlar da olub ki, fars şovinizminin güneydəki soyrıqımına ABŞ, İngiltərə və digər dövlətlər də dəstək veriblər. Ancaq əgər şərait dəyişirsə və həmin ölkələrin özləri güneylilərin hüquqlarının bərpası ilə bağlı plan hazırlayarsa, buna yalnız sevinərik".
Türkellinin sözlərinə görə, güneylilər öz istiqlalını istəyirlər, ancaq lazım olsa, federal dövlət qurmağı da məqbul saya bilərlər.
Ələkbər RAUFOĞLU