|
Karahanlı Devleti döneminde yaşayan Yusuf Has Hacib, Balasagun şehrinde
1017 yılında doğdu. Ailesinin, dönemin ileri gelenlerinden olduğu tahmin
edilmektedir. İlk eğitimini Balasagun’da aldı. ‘Has Hacib’ unvanını
almadan önce ‘Balasagunlu Yusuf’ olarak tanınıyordu. Onu bütün dünyaya
tanıtan ünlü eseri Kutadgu Bilig’i 50 yaşlarında yazdı. 18 ayda
tamamlanan bu eseriyle adeta ölümsüzleşti.
Yazdığı bu ölümsüz eseriyle 1070 yılında Kaşgar’a gelerek
Karahanlı hükümdarı Uluğ Kara Buğra Han’a kitabını takdim etti. Kendisi
de edebiyat ve sanat meraklısı olan Uluğ Kara Buğra Han, sarayda kitabı
okuttuktan sonra Balasagunlu Yusuf’a ‘Uluğ Has Hacib’ unvanını verdi.
Karahanlı Devleti’nin baş vezir yardımcılığı ile taltif edilen
Balasagunlu Yusuf, baş vezir yardımcılığı sırasında Yusuf Has Hacib
olarak ün yaptı.
Devrinin seçkin bir bilgin ve yazarı olan Yusuf Has Hacib,
İslamî Türk Edebiyatının eseri günümüze ulaşan ilk Türk yazarıdır. Yusuf
Has Hacib 1077 yılında vefat etmiştir. Kabri, Çin işgali altındaki Doğu
Türkistan’ın en önemli şehirlerinden birisi olan Kaşgar’da
bulunmaktadır. |