|
Rusya Federasyonu içerisinde, Avrupa kısmında Orta
İdil bölgesinde yer alan Başkurtistan'ın batısında
Tataristan Türk Cumhuriyeti yer almaktadır. Yüz
ölçümü 143.600 km2dir.
Nüfusu 3.944.000 olan Başkurtistan Cumhuriyetinde
%24.3 Başkurt, %40.3 Rus yaşamaktadır. 1.6 milyon
Başkurt ise Rusya Federasyonu'nun çeşitli
bölgelerine dağılmıştır. 552 yılında Rus işgaline
uğrayan Başkurtistan, 1941 yılına kadar çeşitli
aralıklarla isyan etmiş, bağımsızlık uğruna
milyonlarca Başkurt şehit olmuştur. 30.000 Başkurt
Slâvlar'a köle olarak satılmış, toprakları zorla
elinden alınmış, Hristiyanlaştırmaya çalışılmış, her
türlü Rus melaneti üzerlerinde denenmiştir.
1905 İhtilâlinden sonra kültürel kalkınma atağı,
1917 yılında Bolşeviklerle yapılan iş birliği
neticesinde 23 Mart 1919 yılında Başkurtistan Muhtar
Cumhuriyeti kurulmuştur. Başkurtlar mücadeleyi
bırakmamışlar, SSCB'nin dağılmasıyla birlikte 15
Ekim 1990 tarihinde bağımsızlıklarını ilân
etmişlerdir.
Rusya Federasyonu Başkurtların bağımsızlığını kabul
etmemiş, Rus baskısı üzerine büyük bir mücadele
başlamış, Ekim 1991 yılında Başkurt gençleri
parlâmentodaki Rus bayrağını indirerek, Başkurt
bayrağını dikmişlerdir. Bu gelişmeler üzerine 14
Ekim 1991 tarihinde Başkurtistan'a Özerk Cumhuriyet
statüsü tanınmıştır.
Bugün parlâmentosu, anayasası, cumhurbaşkanı ve
bayrağı bulunan Başkurtistan'da Devlet Başkanlığına
3 Ağustos 1994 tarihinde yapılan seçimlerde Başkurt
Türkü ve bağımsızlık yanlısı Murtaza Ubeydullah
RAHİM (Murtaza Rahimov) seçilmiştir. 24 Ağustos 1994
yılında Murtaza Ubeydullah Çernomirdin ile, daha
sonra Yeltsin ile yetki devri anlaşması yaparak,
büyük imtiyazlar elde etmiştir.
Başkurtistan'da Türk milliyetçiliği ve bağımsızlık
hareketi ile ilgili çeşitli parti ve teşkilâtlar
aktif olarak çalışmaktadır. Bunların en önemlileri
"Başkurt Yaşlar İttifakı", "Başkurt Millî Fırka
Partisi", "Başkurt Kadınlar Uyuşması", "Başkurt
Kazaklar Uyuşması" ve "Başkurt Gençler İttifak! dır.
1996 yılında "Bütün Dünya Başkurtlar Kurultayını
toplamışlar, "VI. Türk Dünyası Gençlik Günleri ve
Kurultayı na ev sahipliği yapan Başkurtistan, Türk
milliyetçiliği ve bağımsızlık konusunda ne kadar
hassas olduklarını bütün dünyaya göstermişlerdir. |